• Eforla nefes darlığı
• Çabuk yorulma, halsizlik
• Göğüs ağrısı
• Çarpıntı
• Bayılma (özellikle egzersiz sırasında)
• İleri evrede bacaklarda şişlik ve karında su toplanması (assit)

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Doğuştan kalp delikleri (ASD, VSD)
• Kalp kapak hastalıkları
• Kronik akciğer hastalıkları (KOAH, amfizem, pulmoner fibrozis)
• Kronik pıhtı (pulmoner emboli sonrası kalıcı tıkanıklık)
• Otoimmün hastalıklar (skleroderma, lupus)
• Genetik faktörler

Acil Belirtiler

• Ani ve şiddetli nefes darlığı
• Bayılma
• Göğüs ağrısı ve morarma
• Kalp yetmezliği tablosu

Bu durumda derhal acil servise gidilmelidir.

Tanı Yöntemleri

• Ekokardiyografi: Kalbin sağ tarafındaki basıncı ölçer, ilk değerlendirmedir.
• Sağ kalp kateterizasyonu: Kesin tanı için altın standarttır.
• BT anjiyografi: Akciğer damarlarında pıhtı veya darlık var mı gösterir.
• Solunum fonksiyon testleri: Akciğer kapasitesini ölçer.
• Kan testleri: Altta yatan bağışıklık veya pıhtılaşma bozuklukları araştırılır.

Tedavi

1. İlaç tedavisi:

• Damar genişleticiler (endotelin reseptör antagonistleri, fosfodiesteraz inhibitörleri, prostasiklin analogları)
• Diüretikler (ödem varsa)
• Oksijen tedavisi
• Kan sulandırıcı ilaçlar (özellikle pıhtıya bağlıysa)

2. Girişimsel tedaviler:

• Pulmoner tromboendarterektomi (pıhtıya bağlıysa cerrahi olarak temizlenir)
• Balon atriyal septostomi (ileri evrede basıncı azaltmak için)
• Akciğer veya kalp-akciğer nakli (ileri evrelerde tek seçenek olabilir)

Hastanede Süreç

Pulmoner hipertansiyon tanısı genellikle ekokardiyografi sonrası doğrulama için hastanede sağ kalp kateterizasyonu ile konur. Akut kötüleşme yaşayan hastalar yoğun bakımda oksijen ve damar genişletici ilaçlarla izlenir.

Taburculuk ve Evde Bakım

• İlaçlar düzenli alınmalıdır.
• Tuzsuz diyet uygulanmalı, sıvı kısıtlaması yapılabilir.
• Ağır egzersizlerden kaçınılmalıdır.
• Yüksek rakımlı yerlerden uzak durulmalıdır.
• Sigara ve alkol bırakılmalıdır.

Takip ve Kontrol

• Düzenli ekokardiyografi ve kan testleri yapılır.
• İlaç dozları ve tedavi planı sık sık güncellenir.
• Nakil adayları transplant merkezlerinde takip edilir.

Prognoz

Pulmoner hipertansiyon tedavi edilmediğinde yaşam süresini kısaltır. Ancak modern ilaçlarla ve girişimsel yöntemlerle yaşam süresi ve kalitesi önemli ölçüde artmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Pulmoner hipertansiyon tamamen iyileşir mi?
Çoğu zaman kroniktir, ama ilaçlarla kontrol altına alınabilir.

Egzersiz yapabilir miyim?
Ağır spor yasaktır. Hafif yürüyüş doktor kontrolünde yapılabilir.

Bu hastalık genetik mi?
Evet, bazı tipleri genetik geçişlidir.

Pulmoner hipertansiyon ile kalp yetmezliği aynı şey mi?
Hayır. Ama uzun vadede sağ kalp yetmezliğine yol açabilir.

Hamilelik riskli mi?
Evet. Pulmoner hipertansiyonu olan kadınlarda hamilelik hayatı tehdit edebilir.