• Eforla artan nefes darlığı
• Çarpıntı (özellikle atriyal fibrilasyon geliştiğinde)
• Öksürük, bazen kanlı balgam
• Göğüs ağrısı
• Yorgunluk, halsizlik
• İleri evrede bacaklarda şişlik

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Romatizmal ateş: Çocuklukta geçirilen streptokok enfeksiyonları sonrası gelişir.
• Doğuştan mitral kapak darlığı (nadir)
• Kapakta kireçlenme (ileri yaşlarda görülebilir)

Acil Belirtiler

• Şiddetli nefes darlığı
• Çarpıntı ile birlikte bayılma
• Göğüs ağrısı
• Kanlı balgam

Bu belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Tanı Yöntemleri

• Fizik muayene: Stetoskopla tipik üfürüm duyulur.
• Ekokardiyografi: Mitral darlığının derecesini net olarak gösterir.
• EKG: Atriyal fibrilasyon ve kulakçık büyümesi görülebilir.
• Akciğer filmi: Kalp büyümesi ve akciğerlerde sıvı birikimi tespit edilebilir.

Tedavi

1. İlaç tedavisi:

• Kalp hızını düzenleyen ilaçlar (özellikle atriyal fibrilasyonda)
• İdrar söktürücüler (ödem ve nefes darlığını azaltır)
• Kan sulandırıcı ilaçlar (pıhtı riskini önler)

2. Girişimsel tedavi:

• Balon valvüloplasti: Kasık damarından girilerek mitral kapak balonla genişletilir. Özellikle genç ve kireçlenmemiş kapaklarda tercih edilir.

3. Cerrahi tedavi:

• Kapak tamiri veya kapak değişimi (mekanik veya biyolojik kapak) yapılabilir.

Hastanede Süreç

Mitral darlığı tanısı konan hastalar, özellikle şikâyetleri ilerlemişse girişimsel veya cerrahi tedaviye hazırlanır. Balon tedavisi genellikle birkaç gün hastanede kalmayı gerektirir. Kapak ameliyatı sonrası yoğun bakımda takip ve ardından serviste birkaç gün izlem yapılır.

Taburculuk ve Evde Bakım

• İlaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• Tuzsuz diyet uygulanmalıdır.
• Atriyal fibrilasyonu olan hastalar kan sulandırıcı ilaçlarını aksatmamalıdır.
• Ameliyat geçiren hastalarda yara bakımı ve kontroller ihmal edilmemelidir.

Takip ve Kontrol

• Yılda en az 1 kez ekokardiyografi yapılmalıdır.
• Kan sulandırıcı kullanan hastalar INR testlerini düzenli yaptırmalıdır.
• Kalp pili veya kapak protezi olanlarda cihaz/kapak kontrolleri düzenli yapılmalıdır.

Prognoz

Mitral darlığının prognozu kapak hasarının derecesine bağlıdır. Hafif darlıklar ilaçlarla uzun süre idare edilebilir. İleri darlıklarda ise girişimsel veya cerrahi tedavi şarttır. Başarılı bir ameliyat sonrası yaşam kalitesi belirgin şekilde artar.

Sık Sorulan Sorular

Mitral darlığı sadece romatizmal hastalıkta mı olur?
En sık nedeni romatizmal hastalıktır ama yaşlılarda kireçlenmeye bağlı da olabilir.

Balon tedavisi kalıcı çözüm mü?
Genç ve uygun hastalarda uzun süre faydalıdır. Ama bazı hastalarda yıllar içinde kapak tekrar daralabilir.

Kapak protezi takılırsa ömür boyu ilaç gerekir mi?
Mekanik kapak takılanlarda evet, ömür boyu kan sulandırıcı gerekir. Biyolojik kapaklarda daha kısa süreli olabilir.

Mitral darlığı olan kişi hamile kalabilir mi?
Hafif darlığı olanlar doktor kontrolünde gebelik yaşayabilir. İleri darlıkta gebelik ciddi risklidir.

Mitral darlığı felce neden olur mu?
Evet. Atriyal fibrilasyon gelişirse kalpte pıhtı oluşur ve beyne giderek felç yapabilir.