1. Acil Başvuru

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme, çarpıntı ile gelen her hasta önce kriz şüphesiyle değerlendirilir.

1. EKG

• İlk 10 dakika içinde çekilir. ST segment yükselmesi tipik kriz bulgusudur.

1. Kan Testleri

• Troponin ve CK-MB testleri yapılır. Bu enzimler yükselmişse kalp kası hasarı vardır.

1. Anjiyografi Hazırlığı

• Kriz tanısı kesinleşirse hasta vakit kaybetmeden anjiyografi laboratuvarına alınır.

Erken Müdahale Yöntemleri

• Balon Anjiyoplasti: Tıkalı damara balon gönderilir, şişirilerek damar açılır.
• Stent Takılması: Balonla açılan damarın içine metal kafes (stent) yerleştirilir. Böylece damar açık kalır.
• İlaçlı Stent: Çoğunlukla ilaç kaplı stentler tercih edilir, tekrar tıkanma riski düşer.
• Bypass Ameliyatı: Çoklu damar tıkanıklığında veya anjiyoplasti mümkün değilse cerrahi gerekebilir.

Hastanede Süreç

• Acil servis: İlk değerlendirme, EKG, damar yolu, oksijen, aspirin ve kan sulandırıcı verilir.
• Anjiyografi laboratuvarı: Damar açılır, stent yerleştirilir. İşlem ortalama 30–60 dakika sürer.
• Yoğun bakım: Hasta en az 24–48 saat yoğun bakımda izlenir. Kalp ritmi, tansiyon, oksijen seviyesi sürekli takip edilir.
• Servis dönemi: Kriz sonrası iyileşme sürecinde hasta mobilize edilir (yavaş yavaş yürütülür). İlaç tedavisi düzenlenir.

Taburculuk ve Evde Bakım

• Taburculuk genellikle 3–5 gün içinde olur.
• İlaçlar: Kan sulandırıcılar, kolesterol düşürücüler, beta blokerler, ACE inhibitörleri mutlaka düzenli alınmalıdır.
• Beslenme: Tuz, yağ ve şekerden uzak, sebze-meyve ağırlıklı beslenilmelidir.
• Sigara: Tamamen bırakılmalıdır. Tek bir sigara bile krizi tetikleyebilir.
• Egzersiz: Düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz önerilir. Ağır sporlar yasaktır.
• Psikolojik destek: Kriz sonrası kaygı ve depresyon görülebilir, psikolojik destek faydalıdır.

Takip ve Kontrol

• İlk ay içinde sık kontroller yapılır.
• Sonrasında 3–6 ayda bir kardiyoloji muayenesi gerekir.
• EKO, EKG ve kan testleri ile kalbin durumu izlenir.
• Stent takılanlarda ikili kan sulandırıcı en az 1 yıl kullanılır.

Sık Sorulan Sorular

Kalp krizi geçirdim, normal hayatıma dönebilecek miyim?
Evet. Damarlar açıldıysa ve ilaçlar düzenli kullanılıyorsa çoğu hasta normal yaşamına döner.

Stent takıldı, tekrar kriz geçirebilir miyim?
Evet. Stent dışındaki damarlarda yeni tıkanıklık olabilir. Bu yüzden ömür boyu takip gerekir.

Bypass mı daha iyi, stent mi?
Bu hastaya ve damar yapısına bağlıdır. Tek damarda stent, çoklu damarda bypass tercih edilir.

Sigara içmeye devam edersem ne olur?
Kriz tekrar eder. Ölüm riski kat kat artar.