• Göğüs ağrısı (özellikle yürüyüş, merdiven çıkma gibi eforlarla ortaya çıkar, dinlenince geçer)
• Nefes darlığı
• Çarpıntı
• Halsizlik ve çabuk yorulma
• Omuz, boyun, çene veya sırta vuran ağrı
• İleri evrede kalp krizi

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Ateroskleroz (damar sertliği): En temel sebep
• Sigara kullanımı
• Yüksek kolesterol
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Obezite ve hareketsizlik
• Stres
• Aile öyküsü (genetik yatkınlık)

Acil Belirtiler

• Dinlenme halinde başlayan göğüs ağrısı
• 20 dakikadan uzun süren ağrı
• Ağrının soğuk terleme, bulantı veya bayılmayla birlikte olması
• Ani nefes darlığı

Bu durumlarda 112 aranmalı ve acilen hastaneye gidilmelidir.

Tanı Yöntemleri

• EKG: İskemiyi veya krizi gösterebilir.
• Efor testi: Efor sırasında kalbin tepkisi incelenir.
• Ekokardiyografi: Kalp kasının hareketleri değerlendirilir.
• BT koroner anjiyografi: Damarların darlık derecesini gösterir.
• Klasik anjiyografi: Altın standarttır, hem tanı hem de tedavi için kullanılır.

Tedavi

1. Yaşam tarzı değişiklikleri:

• Sigara kesinlikle bırakılmalıdır.
• Tuzsuz ve sağlıklı beslenme (sebze, balık, zeytinyağı ağırlıklı)
• Düzenli egzersiz (doktor kontrolünde)
• Kilo kontrolü
• Stres yönetimi

2. İlaç tedavisi:

• Kan sulandırıcılar (aspirin, klopidogrel)
• Statinler (kolesterol düşürücü)
• Beta blokerler (kalp hızını ve oksijen ihtiyacını azaltır)
• ACE inhibitörleri veya ARB’ler
• Nitratlar (göğüs ağrısını rahatlatır)

3. Girişimsel tedavi:

• Stent takılması: Damar balonla açılır, stent yerleştirilir.
• Bypass ameliyatı: Çoklu damar hastalıklarında tercih edilir.

Hastanede Süreç

Göğüs ağrısı ile başvuran hastalar acil serviste EKG ve kan testleriyle değerlendirilir. Kriz yoksa efor testi veya BT anjiyografi yapılır. Kriz saptanırsa acilen anjiyografi ve gerekirse stent uygulanır.

Taburculuk ve Evde Bakım

• İlaçlar ömür boyu düzenli kullanılmalıdır.
• Sigara bırakılmalı, alkol azaltılmalıdır.
• Düzenli yürüyüş yapılmalı ama aşırı efordan kaçınılmalıdır.
• Beslenme alışkanlıkları kökten değiştirilmelidir.

Takip ve Kontrol

• Kardiyoloji kontrolleri 3-6 ayda bir yapılmalıdır.
• Kan testleri (kolesterol, şeker) düzenli takip edilmelidir.
• Yılda en az bir kez ekokardiyografi yapılabilir.

Prognoz

İskemik kalp hastalığı kroniktir. Tedavi edilmezse kalp krizi ve kalp yetmezliği gelişebilir. Ancak düzenli ilaç kullanımı, sağlıklı yaşam tarzı ve gerekirse girişimsel tedavilerle ömür uzar ve yaşam kalitesi artar.

Sık Sorulan Sorular

İskemik kalp hastalığı tamamen iyileşir mi?
Hayır. Ama kontrol altına alınabilir.

Stent veya bypass sonrası hastalık biter mi?
Hayır. Damar sertliği devam eder. İlaç ve yaşam tarzı değişiklikleri şarttır.

Göğüs ağrım yoksa tedavi gerekmez mi?
Hayır. Sessiz iskemi de çok tehlikelidir.

Bu hastalık genetik mi?
Genetik yatkınlık vardır ama yaşam tarzı daha önemlidir.

Spor yapabilir miyim?
Evet, ama doktor kontrolünde ve düzenli yapılmalıdır.