Aort anevrizması genellikle uzun süre belirti vermez. Rutin kontrollerde veya başka sebeplerle yapılan görüntülemelerde tesadüfen bulunur. Ancak büyüdükçe şu belirtiler görülebilir:

• Göğüs veya sırt ağrısı (göğüs aort anevrizmalarında)
• Karında şişlik, batında nabız atma hissi (karın aort anevrizmalarında)
• Ses kısıklığı veya yutma güçlüğü (göğüs aort anevrizmalarında)
• Nefes darlığı

Yırtılma (diseksiyon/rüptür) belirtileri:

• Çok şiddetli, bıçak saplanır tarzda göğüs veya sırt ağrısı
• Ani tansiyon düşüklüğü
• Bayılma veya şok
• Nefes darlığı ve morarma

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Ateroskleroz (damar sertliği)
• Yüksek tansiyon
• Sigara kullanımı
• İleri yaş
• Genetik bağ dokusu hastalıkları (Marfan sendromu, Ehlers-Danlos sendromu)
• Aile öyküsü
• Travma

Acil Belirtiler

• Ani ve şiddetli göğüs veya sırt ağrısı
• Bayılma, şok tablosu
• Ani nefes darlığı
• Karında şiddetli ağrı

Bu durumda derhal 112 aranmalı, vakit kaybedilmemelidir.

Tanı Yöntemleri

• Ultrason: Karın aort anevrizmalarında hızlı tanı için kullanılır.
• BT anjiyografi: Altın standarttır. Anevrizmanın boyutu ve yeri net olarak gösterilir.
• MR anjiyografi: Detaylı incelemeler için tercih edilebilir.
• Fizik muayene: Karında nabız atar şişlik hissedilebilir.

Tedavi

1. Küçük anevrizmalarda (5 cm’den küçük):

• Düzenli takip (6-12 ayda bir BT veya ultrason)
• Kan basıncını kontrol altına almak
• Sigara ve alkolü bırakmak
• Kolesterol düşürücü ilaçlar

2. Büyük anevrizmalarda (>5-5,5 cm) veya hızla büyüyenlerde:

• Cerrahi onarım: Anevrizma çıkarılır, yerine yapay damar (greft) dikilir.
• Endovasküler stent (EVAR/TEVAR): Kasık damarından girilerek balonlaşmış bölgeye stent greft yerleştirilir. Açık cerrahiye göre daha az risklidir.

Hastanede Süreç

Aort anevrizması teşhisi konan hastalar damar cerrahisi ve kardiyoloji ekibi tarafından değerlendirilir. Boyut ve risk faktörlerine göre ameliyat planlanır. Yırtılma ile gelen hastalar acilen ameliyata alınır.

Taburculuk ve Evde Bakım

• Tansiyon mutlaka kontrol altında tutulmalıdır.
• İlaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• Sigara kesinlikle bırakılmalıdır.
• Ani ağır kaldırmalardan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınılmalıdır.

Takip ve Kontrol

• Küçük anevrizmalar düzenli aralıklarla görüntüleme ile takip edilir.
• Ameliyat veya stent sonrası da yılda 1-2 kez kontrol gerekir.

Prognoz

Küçük anevrizmalar uzun süre stabil kalabilir. Ancak büyük ve tedavi edilmeyen anevrizmaların yırtılma riski çok yüksektir ve ölüm oranı %80’e kadar çıkabilir. Zamanında tedavi edilen anevrizmaların prognozu oldukça iyidir.

Sık Sorulan Sorular

Aort anevrizması her zaman ameliyat edilir mi?
Hayır. Küçük ve stabil anevrizmalar takip edilir. Büyüyen veya büyük anevrizmalar ameliyat edilir.

Anevrizma patlamadan anlaşılır mı?
Çoğu zaman hayır. Ama düzenli check-up ile erken teşhis mümkündür.

Genetik geçiş var mı?
Evet. Aile öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Ameliyat sonrası hayat normale döner mi?
Evet. Başarılı bir cerrahi sonrası hasta normal yaşamına döner. Ancak düzenli kontrol şarttır.

Spor yapabilir miyim?
Ağır kaldırma ve yüksek efor yasaktır. Doktorun önerdiği hafif egzersizler yapılabilir.